در سالهای اخیر صنعت بازیهای رایانهای در ایران با مجموعهای از چالشها؛ از گسترش دانلود بازیهای کرکشده گرفته تا فقدان نظارت بر محتوای این بازیها و حتی نبود تصویری دقیق از الگوی مصرف کاربران در حوزۀ بازیهای PC مواجه بوده است؛ چالشهایی که اخیرا مبنای تصویب طرحی جدید برای برونرفت از این وضعیت بوده است.
برخلاف بازار بازیهای موبایلی که تا حد زیادی در بستر فروشگاههای مشخص جریان دارد، فضای بازیهای رایانهای و کنسولی در بستر صدها سایت مختلف شکل گرفته؛ سایتهایی که بخشی از بازار اصلی مصرف بازی را در اختیار دارند اما تعدد و پراکندگی آنها، نظارت، رصد و حتی سیاستگذاری در این حوزه را با دشواری همراه کرده است. در چنین فضایی، اخیرا کلیات «طرح ساماندهی سایتهای دانلود بازیهای رایانهای (PC)» در دومین جلسه میز بازیهای رایانهای شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید؛ طرحی که به گفته مسئولان، قرار است صرفا نقش نظارتی نداشته باشد و با رویکردی حمایتی، سازوکار جدیدی برای مدیریت انتشار بازیها، کاهش هزینههای فعالان این حوزه، ساماندهی مسیر عرضه و ایجاد یک نقطه متمرکز برای رصد بازار ایجاد کند. در عین حال، این طرح، پرسشها و ابهاماتی را نیز به همراه داشته است؛ از نسبت آن با بازیهای کرکشده و حقوق مالکیت معنوی تا نحوه نظارت بر محتوا، وضعیت سایتهای خارجی، آینده بازیهای ایرانی و حتی تأثیر آن بر فرهنگ مصرف بازی در کشور که معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای، در گفتوگو با ایسنا به تشریح جزئیات این طرح و پاسخ به ابهامات مطرحشده درباره آن پرداخته است.
رضا احمدی، با اشاره به تصویب «طرح جامع تنظیمگری سایتهای دانلود بازیهای رایانهای (PC)» به بیان مقدمهای پرداخت و اظهار کرد: یکی از وظایف و مأموریتهایی که بنیاد ملی بازیهای رایانهای از زمان تأسیس، بر عهده داشته نظارت بر محتوای بازیهای ویدیویی منتشرشده در کشور، چه بهصورت فیزیکی و چه بهصورت دیجیتالی است. همچنین در برنامه ملی بازیهای رایانهای نیز به این نکته اشاره شده که بنیاد بهعنوان تنها متولی صنعت بازی در کشور، باید بر محتوای بازیها نظارت داشته باشد و توزیع و انتشار آنها را زیر نظر گرفته و رصد کند.
او افزود: از سال ۱۳۸۷ و همزمان با تأسیس بنیاد، در راستای همین مأموریت، نظام ردهبندی سنی بازیهای ویدیویی با عنوان «اسرا» ایجاد شد تا بتواند محتوای آسیبرسان بازیها را مورد بررسی قرار دهد و بر اساس آن، ردهبندی سنی را به خانوادهها اعلام کند تا بتوانند انتخاب مناسبتری داشته باشند. از همان سالهای ابتدایی نیز با ردهبندی سنی بازیها و رصد بازیهای مختلف، چه در حوزه فیزیکی و چه دیجیتالی، تلاش بر این بود که بازار بازیها از منظر محتوایی مورد بررسی قرار بگیرد و بازیهای مناسب امکان توزیع داشته باشند.
احمدی با بیان اینکه در حوزه دیجیتال نیز گروههای رصد بنیاد سایتهای بازی را مورد بررسی قرار میدهند، توضیح داد: این حوزه به دو بخش بازیهای موبایلی و بازیهای PC و کنسولی تقسیمبندی شده است. در بخش بازیهای موبایلی، با توجه به اینکه بستر این بازیها از طریق فروشگاههای الکترونیکی موجود شکل گرفته و بخش عمده مخاطبان نیز برای دریافت بازیها به همین فروشگاهها مراجعه میکنند، مسیر نظارت مشخصتر بود. از ابتدا نیز با مدیران این فروشگاهها تعامل داشتیم و بازیها مورد بررسی قرار میگرفتند و بازیهایی که محتوای مناسبی نداشتند، یا حذف میشدند یا اصلاحات لازم درباره آنها صورت میگرفت.
او اظهار کرد: امسال با توجه به شرایط خاصی که ایجاد شد و مشکلاتی که برای بسیاری از این سایتها رخ داد و همچنین با توجه به مشکلات زیرساختی و مسئله قطعی اینترنت، این طرح را مطرح کردیم؛ طرحی که هم میتواند موضوع نظارت و تنظیم مقررات موردنیاز در این حوزه را با دقت بیشتر، هزینه کمتر و جدیت بالاتری دنبال کند و هم ماهیتی حمایتی دارد. با اجرای این طرح، بنیاد به کسبوکارهای فعال کمک میکند تا در شرایط فعلی آسیب کمتری ببینند و هزینههای آنها نیز کاهش پیدا کند.
او درباره وجه حمایتی این طرح توضیح داد: یکی از مسائل مهم این سایتها، هزینههای بالای سرورهاست؛ چراکه این مجموعهها فایلها و منابع بازیها را روی سرورهای خود ذخیره میکنند تا امکان دانلود بازی برای کاربران فراهم شود. در این طرح تلاش داریم هزینههای زیرساختی و سرورهای آنها را بهشدت کاهش دهیم. از سوی دیگر بخش عمده درآمد این سایتها اکنون از طریق تبلیغات تأمین میشود؛ در حالی که شاید بتوان گفت تبلیغات باید دومین بخش درآمدی آنها باشد و اولین بخش درآمدی باید از محل ترافیک مصرفی کاربران شکل بگیرد. متأسفانه در بسیاری از این سایتها این خلأ وجود دارد و درآمدی از محل ترافیک ندارند. امیدواریم از طریق این طرح بتوانیم این خلأ را برطرف کرده و درآمدزایی آنها را افزایش دهیم.
