همزمان با فرا رسیدن تاریخ رند ۵/۵/۱۴۰۵، نگرانی متخصصان از افزایش سزارینهای بدون اندیکاسیون پزشکی در روزهای خاص تقویمی دوچندان شده و آمار دانشگاه علوم پزشکی گیلان نشان میدهد سهم سزارین در زایمانهای استان به ۸۲ درصد رسیده است.
همچنین در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز از مجموع ۳ هزار و ۶۱۴زایمان ثبتشده، ۵۷۲مورد طبیعی و ۳ هزار و ۴۲مورد سزارین بوده است؛ آماری که نشان میدهد همچنان بخش عمدهای از زایمانهای استان به روش جراحی انجام میشود.فرشته یاسری، مسئول اداره مامایی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی گیلان، با هشدار نسبت به افزایش سزارینهای بدون اندیکاسیون پزشکی اظهار کرد: پایان بارداری پیش از هفته ۳۹ و تنها به دلیل انتخاب یک تاریخ خاص، میتواند سلامت مادر و نوزاد را با مخاطرات جدی مواجه کند.وی با بیان اینکه در هفتههای پایانی بارداری، تکامل ریه، مغز و بسیاری از اندامهای حیاتی جنین ادامه دارد، افزود: خارج کردن جنین پیش از تکمیل این روند، احتمال بروز مشکلات تنفسی، بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU)، افت قند خون، اختلال در تغذیه، ناتوانی در حفظ دمای بدن و سایر عوارض ناشی از نارس بودن نسبی را افزایش میدهد.به گفته مسئول اداره مامایی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی گیلان، سزارین، هرچند در موارد ضروری اقدامی نجاتبخش است، اما زمانی که بدون دلیل پزشکی انجام شود، مادر را نیز در معرض عوارضی مانند خونریزی شدید، نیاز به تزریق خون، عفونت، لخته شدن خون، آسیب به اندامهای داخلی، طولانی شدن دوران نقاهت و افزایش خطر مشکلات جفتی و پارگی رحم در بارداریهای بعدی قرار میدهد.
تب تاریخهای رُند؛ از یک انتخاب شخصی تا یک چالش ملی
طی سالهای اخیر، همزمان با فرا رسیدن تاریخهای خاص و بهیادماندنی، بسیاری از بیمارستانهای کشور با افزایش درخواست انجام سزارین در این روزها روبهرو شدهاند.تاریخهایی مانند ۱/۱/۱۴۰۱، ۲/۲/۱۴۰۲، ۳/۳/۱۴۰۳، ۴/۴/۱۴۰۴ و اکنون ۵/۵/۱۴۰۵ تنها نمونههایی از این موج هستند؛ موجی که باعث تغییر زمان طبیعی زایمان برخی مادران شده است.کارشناسان معتقدند این پدیده، اگرچه در ظاهر یک انتخاب شخصی به نظر میرسد، اما زمانی که بدون ضرورت پزشکی منجر به پایان زودهنگام بارداری شود، به مسئلهای مهم در حوزه سلامت عمومی تبدیل خواهد شد.
فشار مضاعف بر نظام سلامت
افزایش سزارینهای تقویمی تنها سلامت مادر و نوزاد را تهدید نمیکند، بلکه هزینههای قابل توجهی را نیز به نظام سلامت تحمیل میکند.اشغال اتاقهای عمل، افزایش نیاز به تختهای بستری، مصرف بیشتر تجهیزات پزشکی، درگیر شدن تیمهای درمانی، افزایش احتمال بستری نوزادان در NICU و کاهش ظرفیت رسیدگی به بیماران اورژانسی، تنها بخشی از پیامدهای این روند است.در روزهای خاص تقویمی، برخی مراکز درمانی با تراکم بالای درخواست سزارین مواجه میشوند؛ موضوعی که مدیریت منابع درمانی را نیز با چالش روبهرو میکند.
سلامت، مهمتر از یک تاریخ ماندگار
متخصصان زنان و زایمان تأکید میکنند که بهترین زمان برای تولد نوزاد، زمانی است که رشد و تکامل جنین کامل شده و پزشک بر اساس شرایط علمی و بالینی، پایان بارداری را مناسب تشخیص دهد.به گفته کارشناسان، هیچ تاریخ زیبایی در تقویم ارزش آن را ندارد که سلامت یک مادر یا نوزاد به خاطر آن به خطر بیفتد.
پدیده سزارینهای تقویمی در سالهای اخیر از یک انتخاب محدود خانوادگی فراتر رفته و به یک دغدغه جدی در نظام سلامت کشور تبدیل شده است.آمارهای بالای سزارین در گیلان نیز نشان میدهد که فرهنگسازی برای ترویج زایمان طبیعی و جلوگیری از سزارینهای بدون اندیکاسیون پزشکی بیش از هر زمان دیگری ضروری است.کارشناسان تأکید میکنند تولد یک نوزاد باید بر پایه نظر پزشک، سلامت مادر و تکامل کامل جنین رقم بخورد، نه بر اساس زیبایی یک تاریخ در تقویم؛ شاید اعداد خاص برای سالها در ذهن بمانند، اما سلامت مادر و فرزند سرمایهای است که جایگزینی برای آن وجود ندارد.
/فارس