رضا حجت گفت: اروپاییها سعی کردند ابتکاری از طریق روزنامه گاردین به خرج دهند و هشداری اعلام کنند که حتی نوعی ترس و خواهش پشت آن است که اگر ایران گام چهار را بردارد، ممکن است از برجام خارج شوند.
برنامه “گفتوگوی سیاسی” با موضوع (تحلیل و بررسی بیانیه برجامی اروپایی ها و پاسخ مناسب ایران به آن) با حضور دکتر رضا حجت، تحلیلگر مسائل سیاسی روانه آنتن شبکه رادیوگفتوگو شد.
رضا حجت در مصاحبه با رادیو گفتوگو عنوان کرد: چه شد که کشورهای اروپایی نیز به گونه انتقادی به مساله نگاه میکنند و یک نوع تهدید آمیخته به ترس و تهدید و همراه خواهش نیز همراه است، بحث در این است که ما از ابتدا بر اساس اخلاق، تعهدات و قواعد بینالمللی با کشورهای اروپایی به یک توافقی رسیدیم و پس از این توافق تعهداتمان را انجام دادیم، اما از آنسو کشورهای اروپایی بر اساس اخلاق سیاسی باید تعهداتی انجام میدادند، اما مشاهده کردیم که آمریکا به عنوان رهبر لیبرالیسم غرب نه تنها به راحتی تعهد را کنار زد، بلکه اروپا نیز به شیوههای مختلف همین مساله را دنبال کرد.
وی افزود: مساله اینجاست که اروپا به دلایل مختلف از جمله نیازهای اقتصادی که داشت و هم امنیت روانی که برای حفظ برجام داشت، قدری سعی کرد عاقلانهتر از آمریکا برخورد کند و به گونههایی نشان دهد که به دنبال حفظ برجام است، اما ما به جایی رسیدیم که تعهد یک طرفه در حال انجام بود و دستکم آنچه مردم و رسانههای دنیا دیدند، چیزی جز حرف و وعده در میان نبود و در واقع تعهدی از سوی اروپاییها عملی نشد.
تحلیلگر مسائل سیاسی ادامه داد: تصور کنید در چنین شرایطی هیچ توافق چند جانبه در هیچ جای دنیا پذیرفته شده نیست که یک طرف به تعهداتش عمل کند و طرف دیگر هر طور که تمایل دارد، ریسک سیاسی و منفعت خودش را ادامه دهد و به این شکل توافق را دنبال کنند. بنابراین جمهوریاسلامی مجبور شد، گامهای نخست، دوم و سوم را بردارد، اما به جایی رسیدیم که انتظار میرفت، گام سوم بلندتر و بیشتر برداشته شود، جدا از اینکه بسیاری از تحلیلگران معتقدند که ما باید از همان ابتدا از برجام خراج میشدیم، هر چند کاهش تعهدات ایران به صورت مرحله به مرحله عقلانیتر است.
رضا حجت گفت: در گام سوم انتظار میرفت که دولت ایران گامهای بلندتری بردارد، اما این اتفاق نیفتد، اما گامهایی نیز که برداشته شد به هر دلیل گامهای هشدار دهندهای بود. در چنین شرایطی با پشتوانه تاریخی و سیاسی که فرانسه داشت به دنبال این بود که میان جمهوریاسلامی و آمریکا که از برجام خارج شده بود، به یک نسبیتی برسد تا یک دیدار یا مذاکرهای شکل بگیرد، اما در عمل آخرین صحبتها پیرامون این بود که دولت ایران پیش از هر توافق، مذاکره یا دیدار به دنبال این است که تحریمها برداشته شود تا بعد از آن مذاکرهای در قالب ۵+۱ انجام شود که این اتفاق نیفتاد.
وی افزود: از طرفی آمریکا معتقد بود که بدون پیش شرط و با شرایط فعلی (آوردن فشار حداکثری به وسیله تحریمهای شدید) به یک نشست یا مذاکره برسیم که آن هم دو جانبه باشد نه در قالب ۵+۱. بنابراین شرایط به جایی رسید که هیچکدام از دو طرف این وضعیت نرسیدند که در قالب آنچه که انتظار داشتند با هم گفتوگو کنند، اگرچه در جایگاه سازمان ملل متحد دیدیم که بوریس جانسون و امانوئل مکرون تلاش کردند، روحانی را به دیدار با ترامپ تشویق کنند، اما این اتفاق نیفتاد و بحثهای قبلی از جمله حمله یمنیها به جایگاه نفتی عربستان باعث شد که نه فرانسه به خواسته خودش برسد، نه جانسون آنطور که تمایل داشت نه آمریکا به آن میل متظاهرانه به مذاکره برسد.
تحلیلگر مسائل سیاسی در مصاحبه با رادیو گفتوگو عنوان کرد: نه ایران توانست که آمریکا را اقناع کند که به میز مذاکره با حضور ۵+۱ برگردد نه مذاکرهای بدون پیش شرط میان دو طرف انجام شد. این روند شرایطی را ایجاد کرد که اروپا به این نتیجه رسید، بعد از گام سوم که در شهریور انجام شد، گام چهارم ایران ممکن است بسیار بلندتر باشد. لذا سعی کرد که یک نوع ابتکار را از طریق روزنامه گاردین به خرج دهد و هشداری را اعلام کند که حتی به نظرم نوعی ترس و خواهش پشت آن است که اگر ایران گام چهار را بردارد و این گامها چشمگیر باشد، ممکن است که ما از برجام خارج بشویم