چراغ قرمز است و ۹۰ ثانیه معطلی. ماشین ها چهار طرف چهار راه صف کشیده اند. این روزها شهر خیلی شلوغ شده، خصوصا در این ساعت های پایانی شب. شیشه پنجره را کمی پایین می کشم تا از نم نم باران پاییزی، هوایی عوض کنم. کودکی سرش را می اندازد تو صورتم و می گوید: خانم! دستمال کاغذی نمی خواهی؟! می پرسم: چند؟!، دوتومنی می ارزد. به گمانم ۸، ۹ سالش می شود. پولش را می گیرد و به سان فرفره به جمع دوستانش می دود و فریاد می زند: آخ جون!؟ آخریش هم تمام شد و این قصه هر روزه برخی از کودکان شهر است.
امروز ۱۶ مهر، مصادف با روز جهانی کودک است. کودکانی که زندگی در دنیای متفاوت شان آرزوی امروز ماست. اما این دنیای کودکانه برای برخی از کودکان این سرزمین رنگ دیگری دارد. دنیایی به شکل کار. دنیای کودکان کار.
گاهی کودکان کار به طور دسته جمعی و حتی فردی، تحت سرپرستی افراد بزرگسال در خیابان ها ظاهر می شوند و معمولا شغل مورد تصدی این گروه عبارت است از: جمع کردن مواد قابل بازیافت، فروش سی دی و آدامس، گل فروشی در تقاطع ها و میادین شهر، سیگار و… و تکدی گری که باندهای بزرگ حرفه ای آنها را ساماندهی می کنند.
تعدادی از این کودکان هم به همراه فرد بزرگتر یا پدر و مادرشان در خیابان ها و معابر با التماس و زاری به گدایی پرداخته و خود را به زور به مردم یا عابران می چسبانند تا مثلا فال، گل یا آدامس و … به آنها بفروشند.
امیر، کودک دست فروشی که با سن کم اش در یکی از میادین شهر رشت دست فروشی می کند. وی در گفت و گو با خبرنگار «دیارباران»، می گوید: در سرما و گرما با دوستانم برای کمک به خانواده به سر چهار راه ها می رویم تا منبع درآمدی باشیم برای تأمین مخارج زندگی کوچک مان.
فرشاد، کودک گل فروش گیلانی در حالی که صورتش را در پشت شاخه گل ها پنهان می کند تا دیده نشود، فریاد می زند: می خواهم با فروش این گل ها برای خودم کامپیوتر بخرم تا من هم مثل هم کلاسی هایم پزش را بدهم.
وی ادامه داد: روزها به مدرسه می روم و درس می خوانم و عصرها برای تامین مخارجم به دوره گردی و دست فروشی مشغول می شوم تا مجبور نباشم برای خرید دوست داشتنی هایم از پدرم پول بگیرم.
یکی از مأموران نیروی انتظامی که در همان چهارراه مشغول به خدمت است در گفت و گو با «دیارباران»، اظهار کرد: برخی از این کودکان و نوجوانان از شاگردان کاسب ها و مغازه داران هستند که از این شاخه روزانه مبالغ بالا و قابل توجهی را به دست می آورند.
وی افزود: تعدادی از آن ها هم برای تأمین نیاز خانواده خود دست فروشی می کنند.
«م. ه»، یکی از از عابران پیاده ای است که با مشاهده دست فروشی کودکان در خیابان های رشت، در گفت و گو با «دیارباران»، اعلام کرد: در اکثر مواقع در میادین اصلی شهر شاهد دست فروشی کودکان و نوجوانان در گرما و سرما هستم.
وی یکی از دلایل کار کودکان را پدیده شوم اعتیاد دانست و افزود: برخی از آن ها برای تأمین نیاز پدر و مادر خود به اجبار سر چهارراه ها دست فروشی می کنند و سازمان بهزیستی با شناسایی صحیح و درست بایدخانواده های نیازمند را تحت پوشش قرار دهد.