صدرا | مهندس پرامپت هوش مصنوعی: جهان در نقطهای ایستاده که هوش مصنوعی دیگر یک فناوری نیست، یک تغییر پارادایم است. سوال این نیست که AI چه میتواند انجام دهد؛ سؤال این است که گیلان در این چرخش تمدنی چه جایگاهی میخواهد داشته باشد.
در سالهایی که توسعه گیلان بیشتر از برنامهریزی بلندمدت، گرفتار روزمرگی مدیریتی بوده، ظهور AI بهجای تهدید، میتواند یک فرصت تاریخی باشد، در صورتیکه آن را بفهمیم.
اما در همین حال، موجی از هیجانهای زودگذر درباره هوش مصنوعی در کشور شکل گرفته است؛ از کارگاههای سطحی تا رویدادهای نمایشی که بیشتر مصرف رسانهای دارند تا اثر واقعی. خطر اصلی برای گیلان دقیقاً همینجاست: “توهم جلو بودن.”
اگر ورود به AI به سطح نمایش، عکس یادگاری و تجربههای سطحی محدود شود، تنها نتیجهاش این است که آینده، بدون ما اتفاق میافتد.
گیلان از نظر زیرساخت دیجیتال چالشهایی دارد، اما از نظر سرمایه انسانی، فرهنگی و خلاق ظرفیتهایی دارد که میتواند آن را به یک استان پیشرو تبدیل کند. از رسانه و صنایع خلاق تا گردشگری فرهنگی و کشاورزی هوشمند، هوش مصنوعی میتواند گیلان را از یک مصرفکننده صرف، به یک بازیگر اثرگذار تبدیل کند. اما این اتفاق زمانی رخ میدهد که قبل از ابزار، نگاه را اصلاح کنیم. آینده متعلق به کسانی نیست که ابزارهای بیشتری دارند؛ متعلق به کسانی است که “پرسشهای درست” میپرسند.
اینجاست که اهمیت «پیوست فکری ـ فرهنگی» آشکار میشود. گیلان باید پیش از هر حرکت، بپرسد: چرا وارد AI میشویم؟ برای حل چه مسألهای؟ نسبت هویت گیلان با فناوری چیست؟ چه چیزی را باید حفظ کنیم و چه چیزی را باید تغییر دهیم؟ بدون این چارچوب، هوش مصنوعی بهسرعت به یک ویترین دیگر(اشاره به فرهنگ ویترینی) تبدیل میشود؛ اما با آن، میتواند موتور توسعه پایدار باشد.
نقش رسانه در این میان حیاتی است. روزنامهنگاری در عصر AI فقط گزارشدادن نیست؛ آیندهسازی است. رسانههای گیلان باید بهجای بازتاب هیجان مصنوعی، به جامعه کمک کنند بفهمد که AI یک رونق زودگذر نیست؛ یک بازطراحی کامل از شیوه زندگی، تولید و تصمیمگیری است.
در نهایت، گیلان امروز در برابر یک انتخاب تاریخی ایستاده: آیا میخواهیم آینده را بسازیم، یا همچنان نسخههای مصرفشده دیگران را دنبال کنیم؟
پاسخ روشن است؛ اما عمل کردن به آن جسارت میخواهد،جسارتی که اگر بهموقع نشان داده نشود، فرصتها در سکوت از کنار ما عبور میکنند.