حفظ بهداشت روان در محیطهای جمعی و خانوادگی نیازمند شناخت دقیق سازوکارهای روانی و احترام به تفاوتهای شخصیتی افراد در مواجهه با بحران است.
یکی از رفتارهای شایع در زمان جنگ و دوران آتشبس، بررسی مداوم اخبار و جابهجایی میان کانالهای خبری در فضای مجازی است. این اقدام که ناشی از حساسیت بالا و هیجانات شدید فردی است، میتواند اضطراب را تشدید کند. افرادی که به طور مداوم پیگیر شایعات و اخبار جنگ هستند، حتی در زمان آتشبس نیز دچار این پرسش میشوند که «آیا جنگ دوباره آغاز میشود یا خیر؟» و این بلاتکلیفی، روان آنها را مشوش و پر استرس نگاه میدارد.
پذیرش محدودیتها و تفکیک امور قابل کنترل
برای عبور از این شرایط، نخستین گام پذیرش این واقعیت است که بسیاری از وقایع کلان ملی و نظامی تحت اختیار و کنترل فردی نیستند. تفکر مداوم بر اموری که از دست فرد خارج است، تنها منجر به تخریب سلامت روان شخص و انتقال این تنش به اعضای خانواده، فرزندان و همکاران میشود. مدیریت ورودیهای ذهنی و بستن مسیرهای نفوذ اخبار مخرب، ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ آرامش در محیط خانه و کار است.
حفظ روتین زندگی و اقدام بر علیه بیحسی
مهمترین توصیه برای مقابله با استرسهای ناشی از بحران، حفظ و تداوم روتینهای روتین زندگی است. با وجود محدودیتهای احتمالی در تردد یا خطرات محیطی، نباید اجازه داد فکر و ذکر فرد صرفاً معطوف به مسئله جنگ باقی بماند.
برای تقویت تابآوری به راهکارهایی چون انجام کارهایی که پیش از بحران انجام میشد، نظیر مطالعه کتاب، تماشای فیلم یا برقراری تماسهای تلفنی خانوادگی، حضور در جمعهای خانوادگی و گفتگو درباره موضوعات غیربحرانی، در مواقعی که فرد احساس میکند «حوصله و حس» انجام هیچ کاری را ندارد، دقیقاً همان زمان، وقتِ انجام فعالیت است. اقدام به عمل در زمان بیحسی روانی، چرخه افکار منفی را میشکند و پرهیز از حضور در نقاط پرخطر و رعایت توصیههای ایمنی، همزمان با حفظ جریان عادی زندگی در محیطهای امن، میتوان اشاره کرد.
در نهایت، بازگشت به زندگی عادی و انجام فعالیتهای روتین، حتی به صورت ارادی و برنامهریزی شده، مؤثرترین شیوه برای مقابله با رفتارهای منفی و احساسات ناخوشایند ناشی از جنگ و اخبار رسانههاست.