فناوران یکی از شرکتهای دانشبنیان موفق به طراحی و ساخت ربات بازرسی مخازن و خطوط لوله مجهز به سامانه C-Scan آلتراسونیک شدند که به گفته آنها این سامانه با قابلیت کنترل از راه دور، امکان شناسایی دقیق خوردگی و عیوب تجهیزات راهبردی صنعت نفت، گاز و پتروشیمی را فراهم میکند.
امیر رفاهی مقدم با اشاره به فعالیتهای این شرکت در حوزه تجهیزات بازرسی غیرمخرب، گفت: این شرکت در زمینه طراحی و ساخت رباتهای بازرس مخازن، سامانههای بازرسی غیرمخرب، بردهای الکترونیکی و تجهیزات آکوستیک امیشن فعالیت میکند.
وی یکی از مهمترین دستاوردهای این شرکت را طراحی و ساخت ربات بازرسی مخازن و خطوط لوله مجهز به سامانه C-Scan آلتراسونیک دانست که برای کنترل خوردگی و شناسایی عیوب در سازههای مختلف صنعتی به کار میرود.
رفاهیمقدم در این باره توضیح داد: در این روش با ارسال و دریافت امواج فراصوتی در داخل مواد و محاسبه زمان رفت و برگشت موج و همچنین دامنه سیگنال دریافتی، محل و ابعاد عیوب قابل شناسایی است. دادههای جمعآوریشده به صورت تصاویر رنگی نمایش داده میشوند و در صورت وجود خوردگی یا نقص در ساختار قطعه، تغییرات رنگی به وضوح قابل مشاهده بوده و میزان و محل آسیب قابل محاسبه است.
وی با بیان اینکه این ربات از سرعت و دقت بالایی برخوردار است، اظهار کرد: این سامانه با قابلیت کنترل از راه دور میتواند برای ارزیابی شرایط خوردگی و شناسایی عیوب در مخازن ذخیره سوخت و سیالات، خطوط لوله، مخازن تحت فشار و سایر تجهیزات حساس صنعتی مورد استفاده قرار گیرد.
این فناور حوزه تجهیزات صنعتی ادامه داد: استفاده از این سامانه موجب افزایش احتمال تشخیص عیب خوردگی (POD) شده و به مهندسان کمک میکند راهکارهای بهینهای برای اجرای بازرسی مبتنی بر ریسک (RBI) طراحی و اجرا کنند.
وی با اشاره به اجزای این سامانه، سیستم C-Scan آلتراسونیک آن را شامل ۳ بخش اصلی مکانیکی، الکترونیکی و نرمافزاری دانست و یادآور شد: بخش مکانیکی آن شامل بدنه دستگاه، نگهدارنده پراب، سیستم حرکت خطی و دورانی، چرخهای مغناطیسی و سامانه انتقال قدرت است. در بخش الکترونیکی نیز سرو موتور، سرو درایور، کنترلر سرعت حرکت خطی پراب و حرکت رو به جلو، سامانه دادهبرداری، برد و پراب آلتراسونیک تعبیه شده است.
رفاهی مقدم خاطرنشان کرد: بخش نرمافزاری سامانه نیز شامل نرمافزار پردازش دادهها، تحلیل سیگنال و تولید تصاویر دوبعدی و سهبعدی از وضعیت تجهیزات است.
این فناور با اشاره به ویژگیهای فنی ربات بازرسی گفت: این سامانه قادر است با سرعت اسکن ۳۰۰ میلیمتر بر ثانیه و نمایش همزمان تصاویر فعالیت کند. همچنین احتمال تشخیص عیب در آن بسیار بالا بوده و با گام ۰.۵ میلیمتری عملیات بازرسی را انجام میدهد.
وی افزود: قدرت تفکیک سامانه ۰.۵ در ۰.۵ میلیمتر است و امکان کار در دماهای بالا تا ۱۵۰ درجه سانتیگراد را دارد. همچنین قابلیت بازرسی قطعاتی با ضخامت تا ۱۵۰ میلیمتر یا ۶ اینچ را فراهم کرده است.
رفاهیمقدم ادامه داد: این سامانه برای بازرسی سطوح فلزی از قطر داخلی ۱۵۰ میلیمتر تا صفحات تخت قابل استفاده است و امکان اسکن تا عرض یک متر را فراهم میکند.
وی کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری، عدم نیاز به حذف رنگ از روی بدنه مخازن هنگام انجام تست و کیفیت بالای دادههای جمعآوریشده را از دیگر مزایای این سامانه برشمرد.
این فناور درباره قابلیتهای بازرسی ربات گفت: شناسایی حفرههای ناشی از خوردگی موضعی (Pitting)، خوردگی عمومی، عیوب لایهای یا تورق (Lamination) و همچنین عیوب پوشش داخلی از جمله توانمندیهای این سامانه است.
وی در خصوص امکانات نرمافزاری دستگاه اظهار کرد: نرمافزار این سامانه امکان کنترل یکپارچه فرآیند اسکن، جمعآوری و تحلیل دادهها و تهیه گزارشهای تخصصی را فراهم میکند.
رفاهیمقدم افزود: نمایش دادههای A-Scan و B-Scan در حین عملیات، پیکربندی گیتها برای تشخیص و تحلیل عیوب، ذخیره و بازپخش اطلاعات و همچنین خروجی دادهها در قالب فایل CSV و نرمافزار اکسل از دیگر قابلیتهای نرمافزار این سامانه است.
وی درباره سیستم محرک و کنترل ربات توضیح داد: این بخش شامل سامانه تأمین توان، کنترل حرکت و خروجی انکودر در محورهای X و Y است که توسط نرمافزار اختصاصی کنترل میشود.
وی افزود: سیستم محرک از موتورهای پلهای، سرو موتور، چرخهای مغناطیسی و مکانیزم بالاسکرو تشکیل شده است. انتقال قدرت از طریق موتورهای پلهای به چرخهای مغناطیسی انجام میشود و حرکت دستگاه به صورت گامبهگام صورت میگیرد.
رفاهیمقدم خاطرنشان کرد: پراب آلتراسونیک نیز از طریق مکانیزم رفت و برگشتی حرکت کرده و در هر مرحله از اسکن عملیات دادهبرداری را انجام میدهد.
مدیر این شرکت دانشبنیان در بخش دیگری از این گفتوگو به تولید دستگاه آکوستیک امیشن اشاره کرد و گفت: این دستگاه برای تعیین موقعیت عیوب در مخازن تحت فشار، خطوط انتقال گاز و مخازن نفتی طراحی شده و نخستین بار در کشور توسط این شرکت تولید شده است.
وی افزود: نمونه اولیه این محصول دارای چهار کانال و چهار سنسور بوده و در حال حاضر نمونههای صنعتی با ۸ و ۱۶ کانال برای کاربردهای صنعتی در دست تولید قرار دارند.
رفاهیمقدم ادامه داد: این سامانه برای پایش خوردگی، سایش، ضربه و شکست در مخازن نفتی و خطوط لوله گاز و همچنین در نمونههای آزمایشگاهی نظیر آزمونهای کشش به منظور شناسایی محل ترک مورد استفاده قرار میگیرد.
وی با اشاره به مشتریان این محصول گفت: تاکنون این دستگاه به نیروگاه شازند، دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه شهید رجایی و دانشگاه تفرش عرضه شده است.
وی با بیان اینکه نمونههای خارجی این تجهیزات در کشورهای آلمان، ژاپن و آمریکا تولید میشوند، گفت: قیمت نمونههای خارجی حدود سه تا چهار برابر محصول داخلی است و تولید هر دستگاه در داخل کشور حدود ۲۰ هزار دلار صرفهجویی ارزی به همراه دارد.
رفاهیمقدم در پایان تأکید کرد: در حال حاضر شرکت مشابهی در کشور در زمینه تولید سامانه آکوستیک امیشن فعالیت نمیکند و این فناوری به صورت بومی در این شرکت توسعه یافته است.
