جلسه نقد و بررسی کتاب سنگ ها شاعر می شوند نوشته شاهنده سبحانی با حضور محمد اسماعیل حبیبی (منتقد) و جمعی از شاعران، اهالی ادب و علاقمندان در خانه فرهنگ گیلان برگزار شد.
_ هر زمانه ای شعر خودش را می طلبد
شاهنده سبحانی مولف کتاب سنگ ها شاعر می شوند طی توضیحاتی در این مراسم گفت: این کتاب مجموعه دوم من در قالب شعر سپید است که توسط انتشارات بوتیمار به چاپ رسیده، مجموعه اولم بنام دوست داشتن شمردن نمی خواهد توسط نشر ایلیا در سال ۹۱ منتشر شد.
وی ادامه داد: برای بار اولین بود که کتابم را در معرض نقد قرار دادم، کلا رابطه خوبی با نقد شعر ندارم چون معتقدم شعر چیزی نیست که بتوان آن را با چند فرمول شعری بررسی کرد. وقتی شاعری شعری می گوید باید فرکانس های مخاطبین را جذب کند و اگر این اتفاق بیفتد به نظر من چیزی نیست که بشود با چند قاعده علمی منطق و دستور زبان آن را بررسی کرد.
سبحانی افزود: بین سالهای ۷۵ تا ۹۵ در جشنواره های دانشجویی بوعلی سینا همدان و سمنان و همینطور جشنواره های استانی شرکت کرده و مقام هایی کسب کردم و جز شاعران برتر جشنواره ها بودم، در همان سالها اشعارم را برای روزنامه های نقش قلم و کادح می فرستادم و چاپ میشد.
یکی از افتخارات من این بود که نزد اساتیدی مانند حبیبی و پرحلم در انجمن شعر حوزه هنری شاگردی کردم.
وی در خصوص جلسه نقد کتابش هم گفت: با وجود عدم اعتقادم به نقد شعر، دوست داشتم یکبار کتابم این محک را بخورد و با توجه به منتقد خوبی که انتخاب کردم (استاد جبیبی) که هم در حوزه ادبیات و هم شعر سپید اشراف کامل دارند این اتفاق به خوبی رخ داد. چون خیلی از افراد ادیب هستند ولی شاعر نیستند، اما خوشبختانه او هم ادیب است و هم شاعر سپیدسرا، دوست داشتم نظرات حاضرین را بشنوم و خیلی خوب بود و به من کمک کرد. من به این موضوع اعتقاد دارم که هر زمانه ای شعر زمان خودش را می طلبد و شعر سپید امروز حتی با شعر سپید دهه ۷۰ و ۸۰ متفاوت است. شاعر باید خودش را بروز رسانی کند و اشعارش را منطبق با زمان خودش بسراید.
مولف سنگ ها شاعر می شوند افزود: هنوز خیلی از افراد هستند که شعر سپیپد را شعر نمی دانند. پس اینکه من بعنوان شاعر بصورت علمی بخواهم شعر بگویم و با فاکتورهای زبان بازی کنم و مدام بخواهم شعر را بلند و بلندتر بنویسم و از کلمات ضخیم و آرایش شده استفاده کنم، فکر نمی کنم امروزه کاربرد زیادی داشته باشد. در جامعه امروز کمبود مطالعه ادبی بشدت تهدید کننده است. روح افراد بدون اینکه خودشان بدانند نیاز به لحظاتی دارد که از شعر لذت ببرند. اگر شاعری بتواند مردم کوچه و بازار را که شاید در طول سال ثانیه ای هم مطالعه نمی کنند به تفکر وادارد کار بزرگی انجام داده است. اگر من شعری بنویسم و فقط آدم های با سواد آن را درک کنند کار بزرگی نکرده ام.
وی درپایان با بیان اینکه من شعر را با کتابهای شاملو، فروغ و سهراب سپهری شناختم افزود: من همیشه شاعر سپیدسرا بودم و با توجه به اشرافم به این نوع شعر آن را انتخاب کردم و مجموعه شعر بعدی ام و یک مجموعه داستان های کوتاه هم آماده شده که پس از انتخاب ناشر منتشر خواهد شد.
_زبان شاعرانگی حاصل تصرف شاعر در زبان معمول
محمد اسماعیل حبیبی منتقد در این مراسم با بیان اینکه از سال ۷۶ با شاهنده و جهان بینی و دنیایش آشنا هستم افزود: وی بانوی فرهیخته ای است که با شعر به خوبی آشناست، هم شعر می گوید و هم بسیار شعر می خواند، همسرش نیز شاعر است و این درک متقابل باعث پیشرفت و موفقیت او شده است.
این شاعر و منتقد ادبی افزود: اولین مجموعه شعر این نویسنده تحت عنوان دوست داشتن دلیل نمی خواهد را هم مطالعه کرده بودم و به زعم من کتاب اول وی دارای ویژگی تثبیت بود، اما کتاب دومش علاوه بر تثبیت، حرکت هم دارد و این موجب شده که کتاب اخیرش هم دارای نقاط قوت و هم نقاط ضعف باشد.
وی ادامه داد: در کتاب اخیر حیطه شخصی نویسنده بر شعرها سایه انداخته و جز خود شاعر کسی آن را درک نمی کند و باید این حیطه کنترل شود که اگر اتفاق نیفتد منجر به ویرانگی در شعر می شود.
شاعران یک تصرفی در زبان معمول و معنای واژه ها می کنند و باعث ایجاد شاعرانگی در زبان ادبی می شوند؛ که زبان شعر حاصل این رویکرد است که در کتاب سنگ ها شاعر می شوند هم این ویژگی دیده می شود.
گفتنی است در بخش بعدی این مراسم سایر حاضرین هم نظرات خود را راجع به این کتاب مطرح و به بررسی اشعار کتاب پرداختند.